Hasła – litera C


Cabinetsordre rozkaz gabinetowy rozkaz pochodzący bezpośrednio od księcia (przez niego sygnowany), zwykle za pośrednictwem jego rady gabinetowej (ministrów, radców – kontrasygnata)
Cadaver kadawer zwłoki ludzkie lub zwierzęce (jeszcze nie w stanie rozkładu)
Cahier kajet zeszyt, notatnik
Calamitäten nieszczęscie, nędza, bieda
Calefaktor kalefaktor palacz, nadzorca – dawniej w szkole klasztornej był to ubogi uczeń, który w zamian za utrzymanie wykonywał prace porządkowe, palił w piecu itp.
Calmiren uciszyć, uspokoić

Calmirende Mittel – środki przeciw bólowe, przeciwskurczowe

Campement obóz polowy

Campiren – mieszkać pod namiotami (wojsko)

Candiren kandyzować konserwować; przesłodzić – jako forma konserwacji owoców przez wielokrotne smażenie w słodkim syropie
Canon kanon 1. reguła, zasada

2. spis ksiąg kanonicznych

3. roczne opłaty

Cap, Capo 1. przedgórze

2. przylądek

Capable zdolny, zręczny, pilny
Capacité zdolność, uzdolnienie
Capriciös uparty, uporczywie
Caressiren karesować pieścić, (też – schlebiać)
Carga kargo, cargo 1. pierwotnie – niewielki ładunek przenoszony np. przez muła, później jednostka objętości lub ciężaru w Hiszpanii, Meksyku

2. spis ładunku statku kupieckiego, z czasem – sam ladunek

Carga (zeno.org): http://www.zeno.org/Meyers-1905/A/Carga?hl=carga
Carmen 1. wiersz (wszelkiego rodzaju twórczość poetycka)

2. pieśń, śpiew

Causiren spowodować

Causa – przyczyna, powód

causa litis (causa litigandi) – przyczyna sporu

Caustisch kaustyczne 1. żrące, palące

2. satyrycznie, oszczerczo

Caute przezornie, ostrożnie
Cautel uwaga, przezorność, środki bezpieczeństwa
Cavent poręczenie

Caviren – poręczać (za kogoś, coś)

Censiren cenzurować oceniać (czy nadaje się do opublicznienia)

Censor – cenzor

Cerniren cernować 1. otoczyć bez formalnego oblężenia (wojsk.)

2. obserwować, postrzegać

Circulation cyrkulacja obieg

circuliren lassen – puścić w obieg

Circular-Rescript – rozporządzenie okólne

Circumferenz obwód
Circumspection rozwaga, przezorność, ostrożność
Cito cito szybko, niezwłocznie

citissime – jak najszybciej

Clariren oclenie towarów załadowanych na statku
Clementinae, Klementinen Klementyny zbiór prawa kanonicznego

Corpus juris canonici

Clementinae (Wikipedia): http://pl.wikipedia.org/wiki/Clementinae
Clenodia klejnoty herby, znaki

clenodium

1. klejnot, biżuteria – kosztowna rzecz, kunsztownie wykonana lub jej część

2. klejnot w pełnym herbie

3. drobne, uboczne części szlachtowanych zwierząt

4. pożytki z niewielkiego ogródka (działkowego)

Coadjutor koadiutor prawnie ustanowiony następca wyższego duchownego (np. biskupa); także –  pomocnik ordynariusza, biskup tytularny
Codicill kodycyl 1. mały kodeks – drewniana tabliczka pokryta woskiem

2. dokument, szczególnie cesarski, uroczysty

3. dyspozycja na wypadek śmierci, na podstawie której pozostawia się fideikomis

4. dodatek do testamentu lub dyspozycja na wypadek śmierci nie mająca w pełni właściwości testamentu (nie wymaga określonej formy)

Cognat kognat krewny w lini żeńskiej lub męskiej (po matce lub ojcu)
Coincidiren koincydować zbiegać się (jedno w drugie), nakładać się,

koincydencja – zbieżność zdarzeń, znieg okoliczności

Coitus koitacja kopulacja, akt płciowy
Collaterales krewny w lini bocznej (rodzeństwo i dalsi krewni)
Collationiren kolacjonowanie porównanie (np. odpisu z oryginalem) Kolacjonowanie (Wikipedia): http://pl.wikipedia.org/wiki/Kolacjonowanie
Colli wiązka, paczka, kawałki
Colludiren porozumienie w celu oszukania kogoś
Combattanten kombatanci kombatant – dosł. towarzysz broni; część wojska używana do działań zaczepnych (do walki), w odróżnieniu od Nichtcombattanten – lekarzy, taboru itd.
Comitat towarzystwo

Comitiren – towarzyszyć

Comminatio groźba, zagrożenie

sub comminatione – pod groźbą

commissarius loci komisarz, radca podatkowy (skarbowy) sprawował nadzór nad miastami akcyzowymi (nad magistratem, który mu bezpośrednio podlegał); stał na czele departamentu, na które dzieliły się Kamery (w Kamerze wrocławskiej w 1804 r. było ich 7, w głogowskiej – 3
Commission zlecenie; zleceniobiorcy; komisja

committiren – zlecać

Committent – zleceniodawca

Communio bonorum wspólnota dóbr
Commun-Masse wspólna masa upadłościowa
Comparatio komparacja porównanie

Comparatio literarum – porównanie charakteru pisma

Comparent komparent osoba, która stawiła się przed sądem, została wciągnięta do protokołu

komparycja – stawienie się przed sądem

Compensation kompensacja wzajemne zniesienie (równoważenie)
Complicen współwinny, współsprawca

Complicität – współwina

Complott spisek, zmowa

complottiren – spiskować

Comprehension pojęcie
Comptant gotówka
Comptoir, Conotr pomieszczenie, w którym prowadzi się buchalterię (księgowość), czasem też kasę

Comptoirist, Contorist – buchalter

Computation komputacja obliczenia

Computiren – dodawać, sumować, obliczać

Comtesse komtesa hrabina

używane szczególnie wobec niezamężnych

Conat próba, wysiłek
Concediren przyznawać, pozwalać

Concession – koncesja, pozwolenie

Conception 1. koncepcja, ujęcie, zredagowanie jakiegoś pisma

2. poczęcie (dziecka lub powstanie idei)

3. pojęcie, przedstawienie

Concerniren dotyczyć
Concertiren uzgodnić, omówić

De concert – po ustaleniu

Concipient koncypient osoba sporządzająca koncept (projekt pisma), zwykle początkujący urzędnik, kancelista
Concis koncis krótko, zwięźle

Concision – zwięzłość, lakoniczność

Concordie konkordia zgoda
Concordiren konkordować zgadzać się

Concordat cum originali – zgadza się z oryginałem (formuła uwierzytelniająca przy odpisach)

Concurriren konkurować 1. zbiegać się (w jednym miejscu)

2. konkurować (ze sobą)

Concursus, Conkurs spotkanie wierzycieli dłużnika

Concurs-Masse – majątek dłużnika (masa upadłościowa)

Konkurs – upadłość

Concussion wymuszenie korzyści groźbą niezgodną z prawem (zagrożenie życia, sfałszowany akt prawny itd.)
Condemnation kondemnacja 1. skazanie

2. uznanie statku za niedatny do żeglugi

condemniren – skazywać, potępiać

Conditio warunek

Conditionell – warunkowy

Conditio sine qua non – warunek konieczny

Conditor cukiernik
Condoliren składać kondolencje

Condolenz – kondolencje

Condominium kondominium współwłasność (zwykle kilku osób nad tym samym terytorium)

Condominus – współwlaściciel

Conduct kondukt towarzyszenie, eskorta

Salvus conductus – list żelazny

Conducteur konduktor przewodnik, towarzysz, nadzorca
Conductio wynajem, dzierżawa
Conduite zachowanie, sprawowanie (sposób bycia, cechy charakteru)

Conduiteuliste – tabelaryczny wykaz umiejętności, zachowań, cech urzędnika, oficera, kandydata na określone stanowisko

Conduitenkarte – świadectwo moralności (zachowania się)

Confession konfesja wyznanie

Confitiren – wyznawać (np. wiarę)

Confitent – konfident (ten, który komuś coś wyznaje, ujawnia; zob. też Confidenz); też – chrześniak

Confessa – wyznania

Confessionarius spowiednik
Confidenz konfidencja poufałość, zaufanie

Confident – zaufany, bliski

Confirmiren konfirmować potwierdzać

Confirmation – zatwierdzenie (np. na urząd)

Confluxus, Confluenz zbieg

Confluiren – zbiegać się

Conform takie same, jednakowe
Confort wzmocnienie

Confortiren – krzepić, pocieszać

Confrater, Confrator konfrater 1. towarzysz, kamrat

2. członek bractwa

Confudiren konfudować 1. gmatwać, pomieszać

2. wprawiać w zakłopotanie

Confuss – 1. zawiły, skomplikowany; 2. zakłopotany

Confusion – 1. zamieszanie; 2. konsternacja, zakłopotanie

Confutiren konfutować 1. obalić, odeprzeć

2. udowodnić

Confutatio (konfutacja) – odeprzeć

Congruiren pokrywać się, równoważyć, porozumieć, uzgadniać

Congruenz – równoważenie, zgodność

Conjugal małżeński

Conjugium – małżeństwo

Conjungiren łączyć się, jednoczyć, sprzysiężać

Conjurant, Conjurat – sprzysiężony (np. spiskowiec)

Connaissance 1. znajomość

2. wiedza

3. rodzaj tropu (odcisk kończyn) jelenia odbiegający od normy

Conniviren pobłażać

Connivenz – wyrozumiałość

Connossement konosament morski list przewozowy Konosament (Wikipedia): http://pl.wikipedia.org/wiki/Konosament
Connotations-Termin termin na zgłoszenie wszelkich wierzytelności w postępowaniu upadłościowym
Connubium 1. zawarcie małżeństwa

2. prawo (zdolność) poślubienia kogoś

Consanguinetät Blutsfreunschaft

przymierze krwi ?

związki krwi ?

pokrewieństwo ?

Conscribiren konskrybować dokonać zaciągu do wojska, zapisać

Conscription – konskrypcja – zaciąg, pobór, zapisanie

Consertiren zgadzać się

Consens – zezwolenie, zgoda

Consideriren konsyderować 1. rozważać

2. poważać

considerable – znaczne, poważne

Consigniren konsygnować ogólnie – oznaczyć, zapisać

1. przekazać za pokwitowaniem,

2. złożyć jakąś kwotę (sumę)

3. wyznaczyć wojsku miejsce postoju

Consistent spoisty, zwarty, trwały, lepki

Consistenz (konsystencja) – spoistość

Consistorium konsystorz 1. dawn. w Kościele katol. – kuria biskupia

2. w Kościele ewang. – najwyższa władza administracyjna i sądowa

Consolation konsolacja pociecha, otucha, też – poczęstunek po pogrzebie (stypa)
Consorten towarzysze, wspólnicy, współoskarżyciele lub współwinni

Consortium – wspólnota, spółdzielnia, także – małżeństwo

Conspiriren konspirowac spiskować
Constatiren konstatować ustalić fakty, potwierdzić, zatwierdzić
Constituiren konstytuować kształtować, określać, ustalać
Consul konsul 1. burmistrz, członek zarządu rady

2. agent handlowy

Consulent doradca, radca prawny, adwokat

Consuliren – pytać o radę

Consulation – omówić, debatować

Consultator konsultator pytający o radę

consultiren – omówić

Consumiren konsumować 1. zakończyć, dokonać, spełnić, – od Consummation – dokonanie, spełnienie

2. spożyć, – od Consumtion, Consumo – zużycie, zaspokojenie ostateczne

Consumtibilien rzeczy, towar przeznaczony do spożycia, wykorzystania (dobra konsumpcyjne)
Contagion zarażenie, epidemia

contagiös – zaraźliwy

Contant, per contant gotówka, gotówkowo

contante Zahlung – zapłacić w gotówce

Content kontent usatysfakcjonowany

Contentiren – zaspokoić

Contenta treść (książki, listu itp.)
Contestiren kontestować toczyć spór, kwestionować; poświadczyć przez świadków (lub inny dowód), odpowiadać na skargę

Contestation – spór

Contestabel – sporny

Context kontekst treść (książki, listu); w dyplomatyce – jedna z części dokumentu (okoliczności wystawienia)
Contrabuch księga z wpisami kontrolera księgowego (buchaltera)

także – Gegenbuch

Contradiction, Contradition kontradykcja protest, sprzeciw

Contradiktorisches Verfahren – postępowanie umożliwiające wypowiedzenie się obydwu stronom

Contrahiren kontraktować zawierać umowę, negocjować

Contrahent – zawierający kontrakt, negocjator

Contraponieren, Kontraponieren sprzeciwiać się, oponować; zestawić (np. dane w bilansie)
Contrasigniren kontrasygnować złożenie drugiego podpisu dla uprawomocnienia pisma (dokumentu, aktu)
Contraveniren, Controveniren naruszać (przepisy)

Contravenienz – wykroczenie, przekroczenie przepisów

Contrefait, Conterfei wizerunek, odwzorowanie, obraz, kopia (mimetyczne – naśladujące), portret osoby

Conterfeien – odwzorować, portretować

Conterfaitmünzen – moneta z wizerunkiem np. księcia

Contumacia 1. niestawienie się na wezwanie sądu

2. kwarantanna

Conveniren pasować (być znośnym), ugodnić, porozumieć się
Convivium uczta, biesiada
Convociren konwokować zwoływać, wzywać

Convocation – wezwanie (np. wierzycieli w postępowaniu upadłościowym)

Convolut wiązka, paczka (związana razem wiązka pism), zwój pism
Copialien opłaty za odpisy
Copiös liczne
Copulation małżeństwo, ślub, zawarcie małżeństwa

Copuliren – zawierać małżeństwo (poślubiać, wychodzić za mąż)

Correferent, Korreferent koreferent referent wspomagający, kontrolujący
Correus (Correa) współwinny (współwinna)

correal – być współwinnym

Courant 1. bieżące, obiegowe (np. czasopismo, moneta)

2. gruba moneta srebrna

Courtage kurtaż prowizja maklerska
Couvertiren zamykać, wkładać

Couvert – koperta

Crimen przestępstwo, zbrodnia
Criminalist kryminalistyk znawca, nauczyciel prawa karnego
Cultus kult zwyczaje (obrzędy) religijne
Curator kurator także – opiekun

w średniowieczu reprezentował kobietę we wszelkich czynnościach prawnych, stąd np. obok żony kupującego lub sprzedającego występował zwykle jej kurator

Curatorium – upoważnienie kuratora (ustanowienie); urząd opieki (socjalny)

curator absentis – kurator osoby nieobecnej (kurator lub osoba wyznaczona przez sąd dla reprezentowania interesów nieobecnego)

curator bonorum – ustanowiony przez sąd kurator masy upadłościowej

curator litis – adwokat z urzędu

Curialien formalności, tytulacja, zasady postępowania w urzędzie, sądzie
Curialsystem, Curial-Stil system kurialny, styl kurialny system konstruowania pism w kancelarii (styl charakterystyczny dla danej kancelarii), stosowanie tytulacji w pismach
Curie, Curia kuria dwór, ratusz, kapituła, dwór papieski lub biskupi, część zgromadzenia głosujących (np. sejmu śląskiego w czasach habsburskich)
Cursorisch pobieżnie

w czytaniu tekstów w obcym języku tłumaczenie tylko z kontekstu (bez szczegółowego tłumaczenia poszczególnych słów)

odwrotność to statarisch – wolniej, krok po kroku, tłumacząc i wyjaśniając każdy element

Cursus kurs kurs nauki, studiów
Custos kustosz strażnik; zwierzchnik (biblioteki, muzeum)
czal miara, liczba dziś – Zahl
czinse, Zinse czynsze

Jedna odpowiedź na „Hasła – litera C

  1. Casino Club pisze:

    hey your blog design is very nice, clean and fresh and with updated content, make people feel peace and I always enjoy browsing your site.

    – Thomas

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s